Page:Descartes - Œuvres, éd. Adam et Tannery, I.djvu/649

La bibliothèque libre.
Aller à : Navigation, rechercher
Cette page n’a pas encore été corrigée


CVII. — 15 Février 1638. <rfj

» continuatus, sed habet imermedium obicem puluerem,qui obstat, quo- » minus pars altéra sanguinis altcri motum impertiat. Itaque ipsis arte- » riarum tunicis vis i lia pulsificâ inest et consequentcr. quae ad secundum r> suprà adducii de duobus prioribus tubulis arterix immissis, experientias » non responsura hinc ctiam constat. » Voir l'éclaircissement ci-dessous.

Page 525, 1. 3i. — Plempius, ib., p. 266 : « Ad secundum : fatetur n experimentum Galeni se numquam t'ecisse 'voir, en effet, p. S24, l. 1); » ex suis tamen fundamentis hoc adserit futurum : Si in arteriam intru- » datur tubulus, qui sit tam crassus, vt totam, etc. jusqu'à non obsta- » bit » (p. 526, 1. 12;. Il ajoute, comme venant de Descartes : « Si denique » sit tubulus cxilior, qui in ipiâ artcrid natare possit libéré, iniecto n vinculo, sistetur motus arteriœ; non iniecto, non sistetur, vt dicit Gale- » nus. » A quoi il répond : « Quandoquidem haec ita sibi fieri fingat, et » expertus non sit, fidem nostram tantisper suspendemus, donec vel ipsi » experientià compercrimus, vel comperisse.se ipse nobis adseueret. Caete- » rùm quod tubulus ille prior cauitatem habens angustam motum arteria; » non sistet, indè conijcio : quia si arteriae corpus aliquod extrinsecè cir- y cumponatur, quod xquè meatum arterix angustet, atque ille tubulus, » motus arteriœ infra illam angustationem haudquaquam sistetur. »

Page 529, 1. 10. — Plempius cite ce passage, ib., p. 266-267 : « Ad ter- i> tium : Rarefactionem, inquit, in momento fieri, quoties, etc. jusqu'à in » momento» (p. 529, 1. 17). Il ajoute la phrase suivante : « Et quod ad » calorem... alijs membris » (p. 529, 1. 25-27), et répond : « Etsi calor in » piscium cordibus maior fortassis sit, quàm in alijs membris, non » tamen ibi est tantus, vt possit tam subitam aquosi ipsorum sanguinis » efficere rarefactionem. Manus nostrae multo sunt calidiores piscium » cordibus : manibus tamen affusus sanguis non intumescit. Cùm hanc » forsan obiêctionem praesentisceret, postea subdit se existimare ita fieri « sanguinis in corde rarefactionem. » Suit tout le passage de Descartes : ■> Cùm sanguis... intepescunt » (p. 53o, 1. 20-p. 53 1, 1. 10), sans aucun changement, sauf corporis pour sanguinis [p. 53 1, 1. 8-9), et l'omission de la parenthèse : « Quod memini. . . scripsisse ». Plempius répond : « Suprà. » vti ex eius libello attulimus, sanguinis rarefactionem actuali cordis » calori adtribuebat; hic non requirit intensum caloris gradum, sed fer- » mentum quoddam dicit esse causam rarefactionis. Et quomodo, qui « omnia sua certis demonstrationibus probare se ait, fermentum in cor- » dibus animalium stabulari nobis demonstrabit? Vereor ego ne fermen- r> tum illud figmentum sit, et vt non sit, tamen contra genium indolem- » que fermenti est tam celerem facere rarefactionem. »

Page 534, 1. 11. — Dans la première édition, 1 638, le chap. 5 de Plempius a pour sommaire : « Quid facultas vitalis. Est duplex : vtraque dici potest » facultas. Motus cordis fit à facultate pulsificâ, non à feruore sanguinis, » contra Aristotelem, Cartesium, Harueum. An, arteriae moueantur a » facultate insitâ. Facultas pulsificâ est duplex. » Vers le milieu du cha-

�� �

Outils personnels
Espaces de noms

Variantes
Actions
Lire
Contribuer
Imprimer / exporter
Boîte à outils